Maak bliksem

Nodig:
– 2 ballonnen
– pikdonkere kamer
– droog haar (zonder wax of gel) of een wollen trui

Doen:
1) Blaas de ballonnen op en maak er een knoop in, zodat ze niet leeglopen.
2) Houd in elke hand 1 ballon.
3) Wrijf met de balonnen over je haar of de wollen trui en zorg dat ze elkaar niet raken.
4) Doe het licht uit en houd de ballonnen heel dicht bij elkaar, maar niet tegen elkaar.

PM-knipoogbliksemWat zie je gebeuren?
Als alles goed is gegaan zie je een heel klein vonkje als de ballonnen elkaar bijna raken. Probeer het nog eens en probeer nu goed te luisteren. Als je heel goed luistert, kun je ook geknetter horen, de donder van het onweer :-)

Wat gebeurt er bij onweer?
In dit proefje maakte je kortsluiting tussen de elektrische ballonnen. De ballonnen worden elektrisch wanneer je ermee langs je droge haar wrijft en die electriciteit gaat van de ene ballon naar de andere met een vonkje. Dit is ook wat er gebeurt bij onweer.  Bliksem is kortsluiting tussen de elektrische wolken. Twee elektrische wolken komen bij elkaar in de lucht en maken een vonk: de bliksem. Het geknetter is de donder van onze minibliksem. De donder komt altijd iets na de bliksem, maar omdat alles heel dichtbij is, hoor je het geknetter tegelijk met het vonkje.

Door de wrijving tussen de ballon en je haar of je trui wordt de ballon elektrisch geladen. Dit komt doordat er elektronen, elektrische deeltjes, op de ballon worden overgebracht. Hierdoor wordt de ballon negatief geladen. Dit heet in de natuurkunde statische lading. Doordat je de ballonnen vlak bij elkaar houdt krijg je kortsluiting, waardoor een vonkje en geknetter ontstaat. Het licht van het vonkje bij de proef ontstaat door elektrische stroom die door de lucht heen gaat. De lucht is opgebouwd uit luchtmoleculen. Als daar een elektrisch stroompje doorheen gaat zoals bij het proefje met de ballon, dan ontstaat er licht in de moleculen. Het geknetter dat je hoort, is het geluid dat ontstaat bij de kortsluiting. Bij bliksem is er ook een vonk: de bliksem, en geknetter: de donder. Het verschil is dat je de vonk en het geknetter bij dit proefje tegelijk hoort. Dit komt omdat het heel dichtbij is, en het licht ongeveer even snel je ogen bereikt als het geluid je oren.

Duw een waterstraal weg zonder aanraking

Nodig:
– ballon
– je eigen haar (zonder gel of wax)
– een kraan waar een dun straaltje water uit loopt

Doen:
1) Blaas de ballon op en maak er een knoop in zodat hij niet leeg loopt.
2) Wrijf met de ballon ongeveer een minuut langs je haar (of trui)
3) Breng de ballon langzaam naar de waterstraal, maar ga niet met de ballon in de waterstraal.
4) Je kunt nu met de ballon voorzichtig de waterstraal opzij duwen, zonder dat de ballon de straal raakt.

PM let op_zonder achtergrondAls je over de ballon wrijft met je haar of trui, wordt de ballon elektrisch, net als een batterij. Het water uit de kraan voelt dat. Daarom wil het water naar de ballon toe.

ballon waterstraalWanneer met een trui over de ballon wordt gewreven, worden elektronen uit de trui naar de ballon overgebracht. De ballon wordt dus negatief geladen. Dit noemen we statische lading. Dat betekent dat de lading niet stroomt, maar op de ballon blijft zitten. Tegengestelde ladingen trekken elkaar aan en gelijke ladingen stoten elkaar af. Water is elektrisch neutraal. Maar elk watermolecuul is aan één kant een beetje positief en aan één kant een beetje negatief. Daarom zal in het elektrisch neutrale water de negatieve kant van de watermoleculen afgestoten worden door de ballon en dus ver van de ballon in de straal gaan zitten, en de positieve kant van de watermoleculen aangetrokken worden en dicht bij de ballon in de straal gaan zitten. De kracht die aan de positieve kanten van de moleculen trekt, is net iets sterker dan de kracht die de negatieve kanten van de moleculen wegduwt, doordat de positieve kant van de moleculen net iets dichterbij de ballon zit dan de negatieve kant. De kracht is sterk genoeg om de waterstraal af te buigen.

Maak een zonnemolen

Zelf energie maken: laat je eigen molen draaien door het licht van de zon.

Nodig:
– jampot
– stokje, satéprikker of potlood
– garen
– dun wit karton
– dikke zwarte viltstift

Stap:
1) Knip twee witte rechthoeken die even groot zijn en makelijk dwars in de jampot passen.
2) Maak de heft van de rechhoek met een viltstift zwart. Doe dat aan beide zijden, zodat zwart en wit tegenover elkaar zitten.
3) Knip de rechhoeken in het midden voor de helft in. Je kunt ze dan in elkaar schuiven. Knip zo, dat in de molen wit en zwart elkaar afwisselen.
4) Schuif ze in elkaar.
5) Knoop het draadje eromheen en lijm het vast.
6) Hangt het in evenwicht? Nee, knip er dan hele kleine stukjes af.
7) Maak het draadje vast aan het stokje.
8) Hang de molen in de jampot.
9) Zet de pot in de zon of onder een felle lamp.

afbeelding proefjes energy lab
Kijk:

De molen gaat draaien door het licht van de zon!

Eco-marathon bezoeken

Heb je zin om naar de Shell Eco-marathon te gaan? Dat kan natuurlijk! Je kunt alle informatie vinden op een speciale website van Shell. De belangrijkste informatie staat hieronder:

Waar is het: Ahoy’ Rotterdam  – routebeschrijvingenNL_Ahoy
Wanneer is het: 21-24 mei 2015
Openingstijden: 9:00 – 18:00 uur
Toegang is gratis, kaarten kun je hier alvast bestellen.

 

Shell Eco-marathon 2015

Shell organiseert jaarlijks de Shell Eco-marathon in verschillende werelddelen. In Europa wordt het evenement in Ahoy Rotterdam georganiseerd.

Shell Eco-marathon
De Shell Eco-marathon vindt plaats naast Shell Energy Lab en daagt jonge innovators uit heel Europa uit om het ultieme energiebesparende voertuig te ontwerpen, te bouwen en te testen.

Shell Energy Lab
Shell Energy Lab is een interactieve ervaring voor bezoekers aan Shell Eco-marathon. Ontdek de toekomst van energie, met actieve uitdagingen, leermomenten en indrukwekkende technologie en zie hoe de wereld er in de toekomst uit kan zien.

Waterstof maken

Volwassen toezicht/begeleiding verplicht bij deze proef!

Alternatieve energiebronnen zoals wind, stromend water en zonlicht kunnen niet opraken en worden daarom ‘duurzame energiebronnen’ genoemd. Maar als er geen zon of wind is, kun je ook geen elektrische energie opwekken. Een alternatief is om met duurzame energiebronnen waterstof te maken. Energie uit water. Dat gaan we in dit proefje samen doen!

waterstof

Dowload hier je werkblad!

Deze proef is onderdeel van de Zabuki middag, georganiseerd door Green Team Twente. Ik raad je aan voorafgaand aan de proef deze presentatie te bekijken, leuk en leerzaam.

Racen

Bouw je eigen auto en race tegen elkaar. De auto die het verste komt op 1 ballon is de winnaar!

Knutsel een autootje!

Download hier je werkblad!

Aangezien de rol- en luchtweerstand van invloed zijn op hoe hard jouw auto straks rijdt, adviseer ik je om eerst de proefjes ‘luchtweerstand’ en ‘Wat rolt het beste’ te bekijken en deze kennis te gebruiken bij het bouwen van je auto.

Deze proef is onderdeel van de Zabuki middag, georganiseerd door Green Team Twente. Ik raad je aan voorafgaand aan de proef deze presentatie te bekijken, leuk en leerzaam.

Van stroom naar beweging

Je hebt vast wel eens twee magneetjes bij elkaar gehouden, wat gebeurt er dan? In deze proef leer je hoe magnetisme werkt en gaan we een magneetje laten draaien!

van-stroom-naar-beweging

Download hier je werkblad!

Deze proef is onderdeel van de Zabuki middag, georganiseerd door Green Team Twente. Ik raad je aan voorafgaand aan de proef deze presentatie te bekijken, leuk en leerzaam.

Luchtweerstand

Je zit op je fiets en je wilt zo hard mogelijk naar huis fietsen, wat beinvloed jouw snelheid? In dit proefje ga je luchtweerstand onderzoeken.

luchtweerstand

Download hier je werkblad!

Deze proef is onderdeel van de Zabuki middag, georganiseerd door Green Team Twente. Ik raad je aan voorafgaand aan de proef deze presentatie te bekijken, leuk en leerzaam.